أبو علي سينا

153

قراضه طبيعيات ( فارسى )

بسيار خورند و سودمند بود و خيار بادرنگ بغداد و اصفهان و شيراز بسيار بود . » در كتاب ارشاد الزراعهء هروى ( مؤلّف در 921 هجرى ) ( ص 70 - 71 ) آمده است : « بادرنگ كه به عربى قثد گويند از تبريزى و رسمى و خيار كه به عربى قثّاء گويند سرد و ترند . . . اما بادرنگ و خيار بد هضم‌اند مصلح ايشان نمك يا آبكامه يا انار - شعر بادرنگ : هم چون دل عشاق بود زنگ گرفته * بيچاره قثد تا به كف سيم‌تنان است . شعر خيار : با خلقت آجيده سبز آمده قثّاء * اين رنگ نكو رشك همه رنگ رزان است . . . » ( و نيز رش : ص 90 ) . روشن است كه آنچه مطلقا بادرنگ يا بادرنج يا بالنگ « 1 » گويند ربطى با خيار بادرنگ ندارد . ص 49 س 8 - « اندر مسائل معدنى » ، كتابى مشتمل بر موادّ مختلف الاصل يونانى و ايرانى و سريانى در معرفت احجار و جواهر و معادن و الوان آميخته با خرافات ظاهرا در اواخر قرن دوم هجرى از سريانى به عربى بنام كتاب الاحجار ارسطو بقلم لوقا بن سراپيون ( برسراپيون ) ترجمه شد كه بعد به زبان لاتينى درآمد ( رش : ميلى ، علم عرب ص 69 و 71 و 89 ) آن ترجمه اكنون در دست است و ابو ريحان بيرونى بنابستگى آن كتاب به ارسطو توجه داشته است ( رش : كتاب الجماهر فى معرفة الجواهر ص 41 س 7 - 8 ) .

--> ( 1 ) - بلاتينى Citrusmedica